Trong văn hóa tâm linh người Việt, tiểu quách không chỉ là một vật dụng dùng để bảo quản hài cốt người thân, mà còn là biểu tượng của lòng hiếu đạo, sự trang nghiêm và niềm tin vào thế giới vĩnh hằng. Tại làng nghề Bát Tràng – nơi gốm sứ đã thấm đẫm tinh hoa truyền thống hơn 500 năm, mỗi chiếc tiểu quách là một tác phẩm nghệ thuật, mang sứ mệnh gìn giữ linh hồn và kết nối hai cõi âm dương.
Tất cả bắt đầu từ đất sét trắng tinh khiết, được tuyển chọn kỹ lưỡng từ các vùng đất lành như Thanh Hóa, Nghệ An. Đất phải có độ dẻo cao, ít tạp chất và được ngâm lọc qua nhiều công đoạn để đảm bảo độ mịn và độ bền khi nung ở nhiệt độ cao.
Đây chính là “linh cốt” đầu tiên, làm nền tảng cho sự hình thành một chiếc tiểu quách chất lượng cao.
Các nghệ nhân Bát Tràng sử dụng phương pháp thủ công hoặc đổ khuôn tinh xảo, tạo ra hình dáng của từng mẫu tiểu quách khác nhau: từ dòng An Liên nhẹ nhàng thanh thoát, đến Minh Long vững chãi, hay Long Phụng Tịnh An mang dáng dấp linh vật bảo hộ.
Mỗi chi tiết được trau chuốt cẩn trọng – như hình rồng bay, phượng múa, hoa sen nở – không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn là biểu tượng phong thủy, mang lại sự bình an và phù hộ cho người đã khuất.
Sau khi phơi khô và nung lần một, các tiểu quách sẽ được nghệ nhân vẽ tay họa tiết bằng men ngà, men xanh rêu, men ngọc lục bảo, đặc biệt là vẽ vàng 24k thủ công – kỹ thuật cao cấp dành cho dòng sản phẩm tâm linh cao cấp.
Họa tiết Long – Phụng – Liên hoa – Vân khí không chỉ mang vẻ đẹp cổ truyền mà còn truyền tải thông điệp cầu siêu, dẫn linh, hộ thân.
Công đoạn nung cuối ở nhiệt độ hơn 1.200°C, kéo dài hàng chục giờ đồng hồ, là giai đoạn “hóa thần” cho mỗi chiếc tiểu quách. Dưới sức nóng, men sứ hòa quyện vào đất, tạo nên lớp vỏ bền chắc, kháng thời tiết và thấm đẫm giá trị tâm linh.
Không phải ai cũng đủ duyên lành để chế tác tiểu quách. Mỗi nghệ nhân đều hiểu rằng: họ đang làm một việc mang tính thiêng liêng, chứ không đơn thuần là sản phẩm. Mỗi chiếc tiểu quách ra đời đều được xông trầm, tụ linh khí, như một lời chúc nguyện dành cho người đã khuất – được an nghỉ thanh thản nơi miền cực lạc.