Trong mỗi chiếc tiểu quách gốm sứ Bát Tràng, không chỉ có đất, nước và lửa – mà còn có cả tâm huyết, linh cảm và đạo hạnh của những nghệ nhân miệt mài đứng lò ngày đêm. Họ không đơn thuần là người thợ, mà là những người “thổi hồn” vào từng hoa văn, từng đường nét, mang lại sự thanh tịnh và trang nghiêm cho chặng cuối đời người.
Sản xuất tiểu quách gốm sứ không giống những ngành nghề thủ công khác. Đây là sản phẩm gắn liền với tín ngưỡng, phong tục và đạo hiếu. Vì vậy, người nghệ nhân không chỉ cần kỹ thuật cao mà còn phải có tâm trong sáng, sống đạo đức, hành xử chân thành với nghề.
Mỗi hoa văn vẽ sen, mỗi hình rồng – phượng, hay mỗi nét khắc chữ “Phúc”, “An”, “Tịnh” đều được thực hiện trong không khí tĩnh lặng và thành kính. Nhiều nghệ nhân còn tụng kinh trước khi vẽ, hoặc giữ tâm thanh tịnh để sản phẩm mang năng lượng tốt lành.
Các dòng tiểu quách như Tịnh Liên, An Liên, Minh Long, Vân Long Phụng hay Long Phụng Tịnh An đều phản ánh tinh thần sáng tạo của từng nghệ nhân gắn bó với dòng sản phẩm đó. Từng màu men (men ngà, men lục bảo…), từng đường nét hoa văn đều được lựa chọn để hợp với phong thủy và mong cầu an lành cho người đã khuất.
Nghệ nhân Bát Tràng hiểu rằng không phải sản phẩm nào cũng thành hình. Có khi phải mất hàng chục lần nung mới đạt được màu men ưng ý. Lò lửa vừa là thử thách tay nghề, vừa là nơi tôi luyện tâm tính. Chính nhờ quá trình đó, tiểu quách gốm sứ Bát Tràng mới đạt đến độ “chạm hồn” – không chỉ là vật phẩm tâm linh, mà còn là di sản văn hóa.